ÇENE EKLEMİ HASTALIĞI (temporomandibuler)

Hastalığın tedavisi
Çene hareketlerinizde ağrı ve klik sesi hissediyorsanız bir sorununuz var demektir. Bu sorun daha kötü durumlara yol açmadan erken teşhis ve tedavi edilmelidir. Buradaki ekleme ait hastalıkların tamamen tedavisi zordur ve zaman gerektirmektedir. Bu hastalıklar dişlerinizi gıcırdatmak ve çene kaslarınız yormak, travma böcek sokması ve ağzın aşırı açılması gibi pek çok sebebe bağlı olabilir.

Çene ekleminiz sizin için bir sorun mu?
Sorununun kaynağının eklemde olup olmadığını anlamak için:

"Evet" cevapları çoksa, büyük ihtimalle çene eklemi hastalığına sahip olduğunuzu gösterir.

Çene hastalıklarının anlaşılması
Çeneniz nasıl çalışır?
Çene eklemleriniz çene kemiği ve kastan oluşan bir komplekstir. Her bir bölüm çene ekleminiz uyum içinde sorun çıkarmadan çalışmasında rol oynar. Kas gevşediğinde, dengelendiğinde her iki çene ekleminiz rahatça açılıp kapanır; ağrısızca esnersizin, çiğnersiniz ve de konuşabilirsiniz.
Kas gücünün sağlanması
Çene ekleminizin çevresinde kas grupları mevcuttur. Onarlın kasılıp gevşemesi ile ağzınızı açıp kapayabilir, konuşabilir ve çiğneyebilirsiniz. Esnek iken ve baskı altında değil iken çene ekleminizle uyum içinde çalışır.
Çene ekleminizin yeri
Çene ekleminiz alt ve üst çenenin birleştiği yerdedir. Arabanın dişli çarklarına benzer eklemlerin hareketli bölümleri alt çenenizin hareketine izin verir. Böylece ağzınız konuşmak, çiğnemek ve ısırmak için açıp kapayabilirsiniz.
Çene hastalıkları nasıl gelişir?
Kaslarınızla eklemleriniz beraber çalıştığı için birindeki sorun diğerlerini etkileyebilir. (kas gerilimi baş ağrısı, ağrı yeme problemleri, klik sesi, çene kilitlenmesi gibi)
Gergin kaslar
Stres, diş gıcırdatma ve kötü duruş kaslarınızın zayıf düşmesine neden olur. Dayanıklılıktaki bu azalma alt ve üst çenenizin birbirine yaklaşmasına, çene eklemlerinde basınç oluşmasına ve alt dişlerinizin aşınmasına sebep olur.
Eklem hasarı
Eklem problemleri yaralanma ile (ağız solunumu) veya çene hastalıklarıyla oluşabilir. Yaralanma eklem bağlarını gerip yırtabilir, diski pozisyonun dışına kaydırabilir ve hatta eklem dejenerasyonuna yol açabilir.
Rahatsız edici sonuçlar
Eğer kas ve eklemdeki problemler çene çalışmasının bozuyorsa basınç-yıpranma yırtınma sonucunda çene ekleminde farklı sorunlara yol açabilir:
" Boyun, çene, baş ağrısı,
" Diş aşınması ve uzun sürmeyen kilitlenme krizi,
" Çenenin rahat hareket yetersizliği.

Dişsel ve tıbbi değerlendirme
Dişsel ve tıbbi değerlendirme çene hastalığının sebebinin kesin olarak belirlenmesinde yardımcıdır ve kişisel tedavi programınızın planlamasında ilk adımdır. Dişsel ve tıbbi hikaye genel anlamda sağlığınız hakkında bilgi sağlar. Semptomların çeşitliliği tecrübenizi gösteriri ve mümkün nedenleri hissedersiniz.

Fiziksel inceleme çene ve ona benzeyen semptomların ayırımında önemlidir. Öyle ki, eklem ağrılıdır, klik verir, hareket sahası kısıtlıdır. Tanı testleri çene hastalığınızın olası nedenlerini kesin olarak belirtebilir; sizin için en iyi tedavi yöntemini belirtir. Diş alçıları dişlerinizin bir araya gelip gelemeyeceğiniz ve ısırmanızın eklem ve çevre kaslara olan zararını göstermede yardımcıdır.

Fiziksel inceleme
Doktorunuzun sorularla semptomlarınız bulacaktır. Bir teknik olan palpasyon
(dokunma) ile kas ve çene ekleminizdeki ağrıyı, kas gerginliğini ve duyarlılığını kontrol eder. Doktorunuz bir de küçük parmağını kulağınıza sokarak çene ekleminizin çalışmasının nasıl olduğunu hisseder. Steteskopla (dinleme cihazı) eklemdeki klik sesini alabilir ve cetvel ile ağzınızın ne kadar açıldığını ölçebilir.

Görüntüleme testleri
Tomografik veya direkt film ile kafatasının X ışınları ile görüntüsü kaydedilir. Eklem hasarı, kırık, tümör gösterilir. Magnetik rezonans (MR) yumuşak doku hakkında detaylı bilgi verir; disk ve lif hasarını gösterir.

Diş alçısı
Doktorunuz dişlerinizin kalıbını alır ve alçıdan madel yapar.hareket stimülatörüne geçirerek dener. Bu mekanik aygıt alt çenenizin hareketini göstermede yardımcı olur.

Tedavi seçenekleri
Çene hareketleri ve uyumunda iyileşme sağlayan birçok tedavi seçenekleri mevcuttur. Fkat geniş bir bölümünde sıkıntıdan kurtulma size bağlıdır. En önemi rolü sizin tedavi programı süresince (ömrünüz boyunca) çeneniz istirahate almanız oyar. Yani sağlığınıza ve eski sağlamlığınıza tekrar kavuşabilirsiniz. Diğer kendi kendini koruma teknikleri de semptomlarınız rahatlatır. Bunlar buz, ısı ve egzersizdir. Doktorunuzun idaresinde semptomunuz azalıncaya, ileride semptomlarınız alevleninceye veya diğer bir tedavi seçeneğine geçinceye kadar egzersize ihtiyacınız olabilir.