KULAK AKINTISI VE ORTA KULAK İLTİHABI

OTİTİS MEDİA NEDİR?
Kelimelerin anlamına bakmak otitis mediayı tanımlar. Ot=kulak, itis=iltihap ve media ies orta ya da daha doğru deyişle orta kulak anlamındadır. Böylece otitis media orta kulak meydana gelebilir. Otitis media daha çok küçük çocuklarda görülmesine rağmen erişkin insanları da etkiyebilir. En sık kış aylarında ve ilk baharda görülür.

ÖNEMLİ MİDİR?
Evet önemlidir. İştime kaybına yol açtığı için çocuğun öğrenme kapasitesini bozabilir. Konuşma gelişimini etkiler. Ayrıca ciddi kulak ağrısına ve kulağa komşu yıpalara iltihap geçmesine neden olabilir.
Acilen ve etkili şekilde tedavi edilirse sorun büyümeden düzelir, işitme hemen normale döner. Bu nedenle otitis media belirtilerini tanımak ve başlangıçta tıbbi girişimde bulunmak çok önemlidir.

ORTA KULAK NASIL GÖREV YAPAR?
Orta kulak bir bezelye büyüklüğünde havayla dolu boşluktur. Dış kulak yolu ile kağıt kalınlığında olan kulak zarı ile ayrılmıştır. Kulak zarına üç adet küçük kulak kemikçiği tutunmuştur. Ses dalgaları kulak zarına çarptığı zaman titreşir ve kemikçikleri harekete geçirir. Kemikçiklerin hareketi iç kulağa iletilir, bu hareketle oluşturulan sinir uyarıları beyine gönderilir.
Sağlıklı bir orta kulak, kulağın dışındaki hava ile ayın basınçta olmalıdır. Ancak bu durumda serbestçe titreşim oluşabilir. Hava orta kulağa östaki borusu burunun arkasından kulağa bağlantı sağlar. Esnediğinizde ya da yutkunduğunuzda kulağınızda patlama ya da çıtırtı duyarsanız östaki borusndan orta kulağınıza hava kabarcığı geçmiştir. Böylece hava basıncı eşitlenir. Bu olay otomatik olarak gönde bin defadan fazla yapılmaktadır.

OTİTİS MEDİANIN NEDENİ NEDİR?
Akut otitis media burun ya da boğazdan östaki borusu yolu ile orta kulağa geçen bakteriler veya virüsler ile meydana gelir. Bu durum östaki borsunun uygun biçimde çalışmamasına bağlıdır. Östaki borusunu fonksiyonu soğuk algınlığı, sinüs ya da boğaz enfeksiyonu veya bir alerjik durum sırasındaki ödeme(şişlik) bağlı olarak bozulur. Orta kulaktaki enfeksiyon; kulak ağrısına, kulak zarında kızarıklı ve kulak zarı arkasında mukus ve cerahat toplanmasına yol açar.
Bazen kulak zarı yırtılır ve cerahat kulağın dışana akar fakat sıklıkla cerahat orta kulakta kalır. Şiş ve iltihaplı östaki borusu yutkunma ile açılamaz ve içerdeki cerahatın burun arkasına akmasına izin vermez. Orta kulak sıvısı (mukus) orta kulakta biriktiğinde buna seröz otitis media denilir. Sıklıkla kronikleşir. Yani iltihabı durumun akut ve ağrılı dönemi geçtikten sonra haftalar, aylar hatta yıllarca sürebilir.

OTİTİS MEDİANIN BELİRTİLERİ
Akut otitis medianın en belirgin bulguları kulk ağrısıdır. Ağrı kulakta tıkanma e basınç hissi ele birliktedir. Kulak ağrısını tarif edemeyen çocuklar hasta kulağı ovalarlar ve çekmeye çalışırlar. Özellikle çocuklarda kulak ağrısı ateşle birliktedir. İşitme genellikle ağırlaşmıştır. Bunun nedeni orta kulakta biriken sıvıdır ve kulak zarı yeterince titreşemez. Uygun tedavi ile bu işitme kaybı geçer. İçerdeki sıvı boşalınca işitme tam olarak eski halini alır. Eğer uygun tedavi yapılmazsa işitme kaybı kronikleşir veya kalıcı hale dönüşür.

DOKTORUN MUAYENESİ
Muayene sırasında doktor otoskop denilen aletle kulağınıza bakacaktır. Kulağa otoskop yerleştirildikten sonra kulak zarında kızarıklık ve arkasında sıvı olup olmadığı kontrol edilir. Ayrıca uygulanan hava basıncı ile kulak zarının hareketliliğine bakılır. Hareketli, titreşen bir kulak zarı normaldir. Ek olarak sadece muayene ile elde edilmeyen bilgiler için iki test yapılabilir. Odyogram ile farklı şiddette sesler kulağa verilir. Odyogram ile işitme kaybının derecesi ölçülür. İkinci test timpanogram olarak adlandırılır. Orta kulaktaki hava basıncını ölçer ve östaki tüpünün fonksiyonunu gösterir. Bu iki test problemin ciddiyetini belirlemeye yarar ve tedavinin nasıl yapılacağı hakkında bilgi verir.
Çocuğunuzun muayenesinde sessiz ve sakin olmasını sağlayarak yardımcı olabilirsiniz. Ayrıca çocuğunuzun tam iyileşmesini amaçlayan doktorunuzun önerilerin yerine getirerek yardımcı olunuz.

İLAÇLARIN ÖNEMİ
Çocuğunuz için bir ya da daha fazla ilaç reçeteye yazılacaktır. Bunlardan biri muhtemelen antibiotik olacaktır. Antibiotikle kulak ağrısı çabucak geçse bile iltihabı olayın tamamen temizlenmesi daha uzun süre alacaktır. Bu nedenle çocuğunuzun antibiotiği tam olarak kullanmasını sağlayın. Bu süre genellikle 10-14 gündür. Reçetedeki tarifi tam olarak okuyun ve önerilere dikkatle uyun.
Özellikle alerjik durumlarda reçeteye çoğunlukla bir antihistaminik ilaç eklenir. Bazen soğuk algınlığı ve alerji beraberse dekonjestan ilaç ile birlikte yazılacaktır. Ağrı ve ateşe karşı ilaçla beraber burun damlası eklenmektedir. Eğer çocuğunuzun ilaçları ile ilgili herhangi bir problemi var ya da şikayetlerde düzelme olmuyorsa doktorunuzu arayınız.

BAŞKA NE TÜR TEDAVİ GEREKEBİLİR?
Çoğu zaman uygun ilaçlarla,evde uygulanan tedavi ile otitis media iyileşir. Bununla birlikte bazı vakalarda daha ileri tedavi tavsiye edilebilir. Miringotomi denilen kulak zarını çizme işlemi önerilebilir. Kulak zarında açılan minik bir açıklık yolu ile orta kulaktaki sıvı dışarı alınarak ağrının azaltılması sağlanabilir. Bu çizilen yer birkaç gün içinde kendiliğinden iyileşir ve kapanır. Kulak zarında herhangi bir hasar oluşmaz. Aslında cerrahi olarak oluşturulan açıklık, iltihabı olay tam iyileşmeden kapatılabilir. Seröz otit denilen kulakta su birikiminde bu problemle başa çıkmak için kulak zarına içi boş bir tüp yerleştirilebilir. Buna havalandırma tüpü denilir. Orta kulakta hava basıncının atmosfer basıncı ile eşitlenmesini sağlar. Orta kulakta sıvı birikimini önler. Çocuğun işitmesin düzeltir.
Tüp orta kulak iltihabının tamamen düzelip östaki borsunun normal çalışmaya başladığı zamana kadar yerinde bırakılır. Bu süre birkaç haftadan birkaç aya kadara değişebilir. Bu süre içinde çocuğun kulağına su kaçmaması sağlanmalıdır. Aksi durumda iltihabı olay yeniden tekrarlar. Bu önlem dışında tüp bir sorun yaratmaz. Tüp takıldıktan sonra çocuğun işitmesinde belirgin bir düzelme olduğunu ve kulak enfeksiyonlarının sıklığındaki azalmayı fark edeceksiniz. Orta kulak iltihabı kronik olarak iltihaplanmış geniz eti ve bedemciklerin alınması gerekebilir ve ayın anda kulağa tüp takılabilir. Alerjiler de kontrol altına alınmalıdır.

HATIRLAYINIZ
Orta kulak iltihabı zaman geçirilmeden ve uygun şekilde tedavi edilirse ciddi sorun değildir. Doktorunuzun yardımıyla çocuğunuzun daha iyi hissetmesini ve daha iyi duymasını sağlayabilirsiniz. Tedavi planına uymaya dikkat ediniz. Hastalığın tam olarak düzeldiğini söyleyinceye kadar kontrolleriniz yaptırınız